Tạp lục - Tibet, mái nhà của thế giới (phần 4) - Blog Du Lich Trung Quốc - Tap luc - Tibet, mai nha cua the gioi (phan 4)

Chuyến xe bus (vé 35 tệ/người) chạy từ sân bay Gongkar về Lhasa (90km) chỉ có chúng tôi là những khách ngoại quốc duy nhất. Lại nhớ đến bác Nguyễn Tường Bách khi xuống máy bay ở đây đã được phía đón tiếp choàng ngay lên cổ dải lụa trắng, biểu tượng của lời chúc tốt lành của người Tạng. Lũ khách balô chúng tôi đương nhiên không được đón tiếp như vậy, nhưng với tôi, dải lụa xanh Yarlung Tsangpo như ôm choàng lấy con đường chúng tôi đang đi hướng về Lhasa có ‎ nghĩa hơn bất cứ dải lụa hay lời chúc tốt đẹp nào.

Mùa này nước thật hiền hòa, lăn tăn chảy qua các bãi sỏi tròn trắng, với những mảnh ruộng nhỏ ven sông xen lẫn với các xóm làng người Tạng. Yarlung Tsangpo là con sông thần của người Tạng. Nó bắt nguồn từ miền tây, nơi có hồ thiêng Manasarova và đỉnh Kailash. Theo truyền thuyết, dòng sông này bắt nguồn từ hàm một con ngựa thần, một trong ba con vật linh thiêng được phục dịch các vị thiền sư thủa trước: ngựa, sư tử và chim công. Tương truyền là Manasarova cũng chính là tâm điểm của hàm ngựa thần, cung cấp nước thượng nguồn cho Yarlung Tsangpo. Trên đường chảy sang phía đông của mình, dòng sông còn nhận thêm nước của hồ Peiku-Tso, rồi xuyên qua dãy Himalaya, vòng ngược trở lại gần biên giới Myanma để chảy sang đất Ấn độ và trở thành Bramaputra vĩ đại. Một nghịch lí thật thú vị là Ngari, tên gọi miền Tây của Tibet, là một miền hoang mạc khô cằn lại là nơi khởi thủy của bốn dòng sông lớn của Á châu: Hằng hà, Indus, Sutlej và Yarlung Tsang po (hay Brahmaputra). Trong khi ba dòng đầu nhanh chóng chảy ra khỏi Tibet ngay tại miền Tây thì Yarlung Tsangpo lại men theo sườn phía tây bắc của Himalaya và chảy dài đến 2000km dọc theo dãy núi khổng lồ này, đem lại sự sống cho toàn miền Trung và cận đông Tibet. Có thể nói nếu không có Yarlung Tsangpo, người Tibet chắc sẽ không thể có được một Gyantse với pháo đài sừng sững lưng trời, một Shigatse với tu viện Tashilunpo có một không hai và một Lhasa với Potala kỳ vĩ.

Nhưng thôi, tôi đã đi hơi xa vào những ngày tiếp theo rồi. Hãy để câu chuyện tự nó sẽ đến. Chiếc xe vẫn đang tiếp tục lăn bánh, mỗi phút lại đưa tôi gần thêm tới Lhasa, băng qua những rặng cây khô héo, úa vàng dọc trên đường. Điều gây ấn tượng đầu tiên là mùa này, Tibet gần như tuyệt đối không có màu xanh. Trời không mưa trong hầu khắp các tháng mùa đông và xuân đã trùm lên toàn bộ mặt đất một màu vàng nâu ảm đạm. Đất đai khô cằn, tuy không quá nứt nẻ. Tuy nhiên dường như chỉ phân biệt được giữa đất hoang và đất ruộng qua vết tích của những luống cày. Nhìn những người nông dân Tạng miệt mài cày cuốc trên những thửa ruộng nâu khô khốc mà sỏi đá dường như nhiều hơn đất màu, người ta dễ liên tưởng đến hình ảnh của những kẻ đào đãi vàng hơn là những người nông dân gieo mầm sống. Chợt cảm thấy nôn nao, nhớ đến những cánh đồng cát trắng của Quảng nam, Quảng trị, nơi những người đồng bào ở quê nhà “sống trong cát, chết vùi trong cát”.

Chiếc kính râm UV cùng nhịp lắc lư đều đều của chiếc xe bus khiến tôi lơ mơ rơi vào một giấc ngủ. Quái thật, vào đúng cái lúc háo hức thế mà bản thân tôi lại có thể lăn ra ngủ như vậy. Cho đến giờ tôi vẫn chẳng thể lí giải nổi tại sao.

Tiếng xe phanh kít khiến tôi tỉnh giấc. Bên ngoài là một bến xe. Khách lục tục kéo nhau xuống, tôi ngơ ngác chỉ ra bên ngoài hỏi một trong số họ ”Lhasa?”. Ông khác gật đầu. Quay lại nhìn, hầu hết các bạn trong đoàn cũng đang choàng tỉnh dưới những chiếc kính râm to sụ. Chúng tôi xuống xe và mang LP ra để tìm nơi nghỉ lại. Tiêu chí đặt ra là rẻ, nói tiếng Anh và gần Barkhor và Potala, để tiện đi lại thăm thú. Chiểu theo đó thì Pentoc Guest House trên phố Menstikhang Lam là lựa chọn tối ưu. Pentoc cũng chính là LP Editor’s choice. Mải chúi mũi vào cuốn LP, chợt một thành viên kêu thảng thốt:” Có phải Potala kia không nhỉ”? Cả nhóm giật mình quay phắt lại theo hướng chỉ. Không xa lắm, nhô lên sau những mái nhà quanh bến xe, hiện ra một kiến trúc tường nâu đỏ xen lẫn trắng, với mái vuông kiểu Tạng, cũng không lấy gì làm đồ sộ. Potala huyền thoại đó ư?

Potala, nhìn từ bến xe bus

Hơi một chút thất vọng, nhưng chúng tôi vẫn qu‎yết định làm một vài kiểu ảnh toàn đoàn ngay tại sân bến xe để đánh dấu phút đầu tiên tại Lhasa, với nền là một Potala nhìn từ góc này khá khiêm nhường.

Sau một cuốc taxi mất 10 tệ và ít phút, chúng tôi đến được ngã ba Beijing Donglu (tên Tạng là Dekyi Shar Lam) cắt với East Zang Yi Yuan (Menstikhang Lam). Menstikhang Lam là một phố đi bộ, nên người lái taxi thả chúng tôi tại một điểm gần đầu phố, ngay trên Beijing Donglu. Trên phố, dân đi lại tấp nập. Chủ yếu là người Hoa, có lẽ cứ 10 người thì cũng phải có đến 6 người Hoa. Người Tạng ở đây ai cũng biết nói tiếng Phổ thông (Mandarin). Trên phố, nhà cửa gần như hoàn toàn theo kiểu Tàu tỉnh lẻ, tức là tường xây, ốp đá hoa cắt nhỏ hình chữ nhật màu trắng hoặc xám, mái bằng. Nhang nhác như cảm giác khi sang Hà khẩu hay Bằng tường. Dân cũng bám vào mặt phố để mở đủ các loại cửa hàng. Khu này gần điểm tập trung khách balô nên rất nhiều cửa hàng bán đồ backpack: quần áo, balô, bếp ga, đèn, dao, áo mưa..với đủ các loại thương hiệu nổi tiếng như Northface, Timberland, McKinley…cho đến các mác hiệu của Tàu. Xen vào đó là các cửa hàng thực phẩm, hàng tiêu dùng, đồ lưu niệm…Anh hàng thịt với các khối thịt cắt vuông vức như viên gạch vồ, vẫn dùng một chiếc cân cũ kỹ, với những quả cân bằng gang đúc có rãnh để móc vào móc cân; chị hàng quần áo bế đứa con nhỏ mặt đỏ nứt vì lạnh kê ghế ngồi hóng nắng trên hè. Chủ hiệu đa phần là người Hoa. Biển hiệu dường như đồng loạt có ba thứ tiếng: Hoa, Anh và Tạng. Người Tạng, thay vì cửa hiệu, lang thang bán hàng hóa của mình ngay trên vỉa hè và mặt phố, chủ yếu là đồ lưu niệm với những vòng, xuyến, hạt cườm, cờ phướn và chuyển luân kinh…