Luke Nguyễn và ẩm thực Việt Nam

Trong những con hẻm đan xen như bàn cờ với các sạp bán hàng vừa là nhà ở chật hẹp, cũ kỹ của chợ Gà (đường Yersin, phường Cầu Ông Lãnh, Q.1, TP.HCM), một đầu bếp nổi tiếng nước Úc đang hào hứng giới thiệu từng bó rau, cọng ngò...

Sự có mặt của đoàn phim thực hiện chương trình ẩm thực VN do Đài truyền hình SBS (Úc) sản xuất mang tên “Luke Nguyen’s Vietnam” (tạm dịch: Việt Nam qua mắt nhìn của Luke Nguyen) khiến người dân nơi đây không khỏi tò mò…

Nhật ký ngày 25-3: bún thịt nướng ở chợ Gà

“Bạn thấy gian hàng này không? Trông đơn giản và nhỏ gọn vậy nhưng công việc làm không hết đấy. Việc duy nhất của bà chủ nơi đây là băm và xay mọi thứ: ớt, tỏi, lá sả, tiêu… Đây là những gia vị không thể thiếu trong món ăn VN...” - Luke vừa nói vừa chỉ tay vào từng thứ gia vị đã băm sẵn trong một gian hàng của chợ. Sau đó anh lại nhanh chóng ghé qua hàng bán đồ khô.

Nhìn thẳng vào máy quay, Luke tiếp tục: “Đây là tôm khô. Rất nhiều loại tôm khô, các bạn thấy không? Chúng được chế biến từ tôm tươi, vừa được bắt lên từ sông hay biển. Có thể các bạn chưa thể phân biệt nhưng tôi chỉ cần nhìn là biết ngay đây là tôm khô nước ngọt của khu vực sông Mekong (tay Luke chỉ vào một thúng tôm khô). Phơi hay sấy khô giúp bảo quản chúng được lâu hơn. Người ta sẽ làm gì với tôm khô ư? Thường là để nấu canh. Và có khi để chế biến các loại nước chấm và món ăn khác…”.

Hơn năm giờ, từ sáng đến xế chiều đoàn phim quay lại mọi hoạt động sầm uất nơi khu chợ này với những gian hàng bán những món rất đặc trưng VN: hàng bán lá xông, nước mát; hàng bán ớt, hành, tỏi xay; hàng bán trầu, hàng tạp hóa... Cứ mỗi nơi dừng lại Luke Nguyễn đều giới thiệu rất kỹ lưỡng từng mặt hàng. Điểm dừng chân lâu nhất của Luke Nguyễn trong ngày là tiệm bán thịt, nem nướng trên 30 năm của cô Ngọc Anh. Tại đây, Luke trổ tài hướng dẫn cách làm thịt nướng.

Hành tươi thái nhỏ rồi băm cùng tỏi trong cái cối đá. Ướp thịt với chút mắm, dầu ăn và mật ong. Những miếng thịt được xâu vào chiếc đũa tre đã chẻ đôi. Khi cô bán hàng giúp Luke cột hai đầu của đũa tre bằng một sợi dây chuối khô, Luke vô cùng bất ngờ. Anh liên tục thốt lên: “Hay quá!”, “Excellence”… Tất cả những chi tiết nhỏ ấy đều được ghi hình cẩn thận.

... và làm món canh chua cá lóc tại chợ Bến Thành

Món ăn Việt Nam là ngon nhất!

Ra đời tại Thái Lan và lớn lên tại Úc nhưng Luke Nguyễn nói tiếng Việt khá sõi. “Ở nhà mà anh em chúng tôi nói chuyện bằng tiếng Anh là bị ba đánh liền” - Luke kể. Ngày trước, ba mẹ Luke có một nhà hàng bán món ăn Việt tại khu Cabramatta, Sydney tên Phở Cây Dù. Chính cửa hiệu này đã nuôi dưỡng tâm hồn anh chị em Luke cũng như nuôi cả bốn anh chị em vào đại học.

Năm sáu tuổi, Luke đã vào bếp phụ ba mẹ nấu nướng. Từ đó, anh đam mê công việc bếp núc lúc nào không hay. 17 tuổi, Luke lên Sydney học và phụ việc nấu ăn với các đầu bếp người Úc nổi tiếng. 23 tuổi, anh cùng chị gái mở nhà hàng Đèn Lồng Đỏ chuyên bán thức ăn VN ngay tại khu trung tâm Sydney. Nhà hàng tuy chỉ chứa được 50 thực khách nhưng đã đoạt giải nhà hàng bán món ăn châu Á ngon nhất nước Úc ba năm liền (2006, 2007, 2008). Luke cũng trở thành thương gia trẻ tuổi gốc Việt thành công nhất châu Úc với giải Restaurant and Catering Ethnic Business Award 2008.

Với rất nhiều giải thưởng uy tín đó nên hiện tại khách muốn vào thưởng thức món ăn Việt tại Đèn Lồng Đỏ đều phải đặt chỗ trước một tháng! Năm 2008 cuốn sách Bí mật Đèn Lồng Đỏ do chị gái của Luke là Pauline Nguyễn viết đã được mạng Epicurious.com bình chọn là sách dạy nấu ăn châu Á hay nhất (Tuổi Trẻ, ngày 4-1-2009).

Đây là lần thứ ba Luke hợp tác với SBS để sản xuất chương trình giới thiệu ẩm thực Việt. Hai lần trước chỉ là những tập phim ngắn, dài khoảng 30 phút nhưng nhận được rất nhiều sự quan tâm của bạn xem đài phương Tây. Nên chuyến trở về quê hương này sẽ là chương trình dài hơi nhất, giới thiệu đầy đủ nhất không chỉ ẩm thực mà còn về đất nước và con người VN. Vì vậy, ba mẹ Luke đã cùng về.

“Luke sinh ra và sống ở nước ngoài nên còn nhiều điều chưa thấu hiểu. Hai bác về để giúp nó” - ông Nguyễn Lập, cha của Luke, cho biết. Ông cũng nói thêm: “Chúng tôi rất ủng hộ chuyến trở về quê hương, giới thiệu ẩm thực Việt của con. Người nước ngoài phần lớn rất thích và tò mò về các món ăn VN. Thức ăn không chỉ thơm ngon, tươi mà còn mang nhiều vị thuốc”.

Để có thể chọn được những điểm đến độc đáo nhất, những món ăn Việt thuần túy và hấp dẫn nhất, Luke đã tám lần về nước tiền trạm. “Ở Úc ai cũng biết món Tàu, món Thái. Qua bộ phim này tôi muốn mọi người biết đến VN, rằng món ăn VN cũng ngon, phong cảnh VN đẹp và người Việt tốt. Mục tiêu lớn nhất của đời tôi là chứng minh cho toàn thế giới thấy rằng món ăn VN là ngon nhất!” - Luke không ngần ngại khẳng định.

Phần 1 của “Luke Nguyen’s Vietnam” sẽ dài 10 tập, đậm đà hương vị miền Nam (từ đồng bằng sông Cửu Long đến Huế), mỗi tập 45 phút và được phát trên SBS vào quý 4-2009. Sau đó, chương trình sẽ được phát tiếp trên các kênh Travel and Living, Discovery… Dự kiến đoàn sẽ trở lại VN vào năm sau để thực hiện phần 2, giới thiệu ẩm thực từ Huế trở ra Bắc, vẫn thông qua “mắt nhìn” của Luke. “Dù xa nhưng quê hương luôn trong trái tim tôi” - Luke cười và đặt tay lên ngực, ngay phía trái tim mình.

Đạo diễn Michael Francis Donnelly (trái) bàn công việc cùng người quay phim

Ẩm thực VN quá phong phú!

Đó là cảm nhận của đạo diễn Michael Francis Donnelly. Ông cho biết: “Tôi đã thử nhiều món ăn VN ở nhà hàng của Luke và một số nhà hàng VN khác. Thức ăn ngon, bổ dưỡng và hợp khẩu vị là động lực thúc đẩy tôi tham gia với đoàn. Chỉ mới bắt đầu vài ngày nhưng chính tôi đã cảm thấy rất thích thú. Ẩm thực VN quá phong phú, hơn những gì tôi đã thấy hay thưởng thức tại Úc nhiều. Tôi cũng bất ngờ với các hình thức kinh doanh ẩm thực đa dạng và rất cơ động của các bạn. Cách chế biến đôi lúc đơn giản không ngờ, giá bán bình dân nhưng món ăn lại tươi ngon và bổ dưỡng.

Tôi học được một điều: thức ăn tươi không bao giờ thiếu trong gian bếp người Việt. Điều này không dễ gì có được ở những nước phương Tây tôi đã có dịp thực hiện các chương trình ẩm thực. Tôi tin chắc người xem sẽ có nhiều cảm giác thú vị như chúng tôi đã có. Mà không chỉ món ăn đâu nhé, phong cảnh đẹp và con người hiền hòa cũng sẽ khiến mọi người không ngờ đấy. Riêng về Luke thì tôi tin rằng anh ấy sẽ trở thành “ngôi sao ẩm thực trên truyền hình” sau chương trình này”.

Luke giới thiệu các loại chè truyền thống trên xe đẩy bán chè tại con hẻm đường Điện Biên Phủ, Bình Thạnh

50 ngày của Luke Nguyễn

Chợ Gà chỉ là một trong những điểm đến của đoàn phim. Theo kết cấu bộ phim, những món ăn VN sẽ được giới thiệu thông qua hành trình về VN thăm gia đình của đầu bếp nổi tiếng kiêm MC cho chương trình: Luke Nguyễn. Chợ Gà là nơi bà nội của Luke đang sống, nơi ba mẹ anh sinh ra và quen biết nhau... Luke còn về thăm gia đình của người dì ở đường Điện Biên Phủ (Bình Thạnh) và giới thiệu món cá nhồi thịt hấp; đến Hóc Môn để giới thiệu chợ bắp Hóc Môn và món chè bắp nước dừa nổi tiếng… Đoàn phim cũng đã ghi nhận hoạt động sầm uất của chợ Bến Thành và Luke đã trổ tài nấu ăn ngay một góc chợ với thành phẩm là món canh chua cá lóc.

Trước đó, hình thức kinh doanh có một không hai của quán gỏi khô bò trước công viên Lê Văn Tám (đường Hai Bà Trưng, Q.1) cũng đã lọt vào ống kính của đoàn. Ngày 27-3 vừa qua, đoàn phim rời Sài Gòn đi các tỉnh Tiền Giang, Cần Thơ rồi đến Phú Quốc, Phan Thiết, Nha Trang, Đà Lạt, Quy Nhơn, Hội An... để tiếp tục ghi lại và giới thiệu những hình ảnh, món ăn đặc sắc của từng vùng như: nước mắm nhĩ Phú Quốc, chợ rau Đà Lạt, vườn chè, cà phê Lâm Đồng, vườn thanh long Phan Thiết, mì cao lầu Hội An...

Chuyến làm phim tại VN kéo dài hơn 50 ngày.

Sưu tầm