Khách Sạn

Sơn nữ bán tóc mua quần bò

Chợ trung tâm huyện Bát Xát theo lệ thường lại tấp nập, ồn ã vào ngày thứ bảy hàng tuần. Ngơ ngẩn giữa hàng trăm kẻ bán người mua là Chảo Kiến Mẩy, dân tộc Dao, 18 tuổi, trú tại thôn Sùng Bang, xã Phìn Ngan, huyện Bát Xát, Lào Cai.

Để đến chợ vào lúc 8 giờ sáng, Mẩy đã phải chẻ một bó đuốc lớn từ chiều ngày trước và thức dậy từ lúc 4 giờ sáng lóc cóc bộ hành.

Cũng muốn đi chợ thường xuyên nhưng bận việc ruộng nương nên hôm nay mới là lần thứ hai Mẩy được xuống chợ huyện. Nhà Mẩy có 7 anh chị em, Mẩy là con thứ 2, nhà nghèo lắm nên việc xuống chợ là khá xa xỉ.

Ở tuổi của Mẩy, các cô gái trong vùng đã có chồng hoặc con bồng bế nhưng cũng một phần do nhà nghèo mà Mẩy chưa có bạn trai, đến mơ một bộ quần áo đẹp cũng không có nữa là.

Hôm nay xuống chợ Mẩy cũng phải mượn chiếc quần bò và chiếc mũ vải của đứa bạn. Trong túi Mẩy có ít tiền tích cóp được, ăn liền một mạch mấy que kem loại 1.000 đồng và 2 cốc chè thập cẩm mà trong túi chỉ còn mấy ngàn đồng.

Đứng trước các cửa  hàng quần áo, dày dép, mỹ phẩm Mẩy cứ tần ngần nên quýnh cả bước chân.


Đang mải miết ngắm một chiếc áo phông màu cà chua chín Mẩy chợt giật mình khi có bàn tay đặt nhẹ lên vai: "Bán tóc đi em, lấy tiền mà mua sắm!". Đứng cạnh Mẩy lúc này là hai người phụ nữ tuổi trạc trung tuần, tay cầm mớ tóc dài và khoác trên tay chiếc túi xách đựng lùng nhùng những tóc.

Mẩy đang loay hoay và chưa kịp hiểu vấn đề thì một trong hai người phụ nữ nở nụ cười kéo gần sự thân thiện: “Hai trăm ngàn nhé, thừa mua chiếc quần bò xịn đấy”. Chưa hết ngỡ ngàng thì người phụ nữ chìa ra 3 tờ bạc 1 trăm ngàn sắc lạnh khiến Mẩy gật đầu như một cái máy.

Mái tóc đen, bồng bềnh và dài quá hông của Mẩy trong phút chốc đã trở thành món hàng hoá kiếm lời cho hai người phụ nữ mua tóc dạo. Không có dấu hiệu nào về sự tiếc nuối và chỉ ít phút sau gặp lại chúng tôi đã thấy Mẩy lúc này đang chọn mua một chiếc quần jean trong cửa hàng quần áo giữa chợ phiên.

Tóc người chết!?

Lân la hồi lâu chúng tôi cũng được làm quen với chị Vân, cư trú tại thị trấn Bát Xát, người có gần 7 năm buôn bán tóc. Chị Vân có mặt ở hầu hết các phiên chợ trung tâm thị trấn Bát Xát, chợ Trịnh Tường, chợ Mường Hum và thậm chí là các chợ Mường Khương, Bắc Hà và Si Ma Cai, tỉnh Lào Cai.

Phần đông phụ nữ vùng cao hiện vẫn để tóc dài và có lẽ ít sử dụng các hoá dược, mỹ phẩm nên tóc phụ nữ vùng cao đen, mượt và dài là tiêu chí hàng chất lượng của thợ mua tóc.

Chị Vân cho biết, bán tóc thường là những cô gái trẻ, theo phong tục người vùng cao, các cô đã có chồng không dám bán tóc nếu chưa có sự đồng ý của chồng hoặc bố mẹ chồng. Trong khi đó các cô gái trẻ thường bán tóc để phục vụ nhu cầu mua sắm, làm đẹp cho bản thân.

Ngoài chị Vân, chợ trung tâm huyện Bát Xát ngày phiên nào cũng có khoảng 5 đến 7 người mua tóc dạo. Buổi sáng sớm đứng canh cổng chợ, đợi người phụ nữ nào có mái tóc dài đi qua thì hỏi mua.

Gần trưa thì xách túi dạo quanh chợ, có thể ai đó cần tiền để mua hàng hoá sẽ bán tóc. Mỗi buổi chợ phiên chị Vân mua được khoảng 12 đến 15 bộ tóc.

Chị Vân (trái) với 7 năm thâm niên buôn tóc

Để sống được nhờ nghề kinh doanh độc đáo này thì kỹ nghệ chào mời của chị Vân phải khá sành sỏi.

Chị Vân cho rằng, không mấy người có ý định bán đi mái tóc dài đã chăm sóc, gìn giữ nhiều năm để thu về vài trăm ngàn. Vì vậy phải làm “công tác tư tưởng” để họ ngỡ rằng với dáng dấp, khuôn mặt của mình để tóc ngắn sẽ phù hợp và “mốt” hơn.

 Kế đó là kỹ nghệ “đốn tỉa”, cần luồn kéo bên dưới lớp tóc để cắt tỉa sao cho khi nhận tiền rồi người mua tóc vẫn cảm thấy tóc mình vẫn dài ngang vai. Kinh doanh nhiều năm nên chị Vân còn rất sành trong việc xác định chất lượng tóc.

Có những người cắt tóc từ nhà mang ra chợ bán (thường gọi là tóc chết) nên chị Vân căn cứ vào độ nhung và lớp nhũ để biết được tóc đã cắt bao lâu, thậm chí có phải tóc cắt từ mái đầu của người đã chết hay không.

Thợ buôn tóc thường mua xô từ 200 đến 500 ngàn/ bộ tóc tuỳ theo độ dày, đen mượt và độ dài nhưng tối thiểu tóc cũng phải chớm thắt lưng, mua theo cân với giá 120 đến 200 ngàn/lạng.

Với tóc đã cắt quá 1 tháng, chị Vân chỉ mua từ 10 đến 15 ngàn đồng/mớ. Đầu ra của mặt hàng tóc tại Lào Cai hầu hết là hướng tới thị trường Trung Quốc.